譜

Hướng dẫn sử dụng Gia Phả

Gia phả nằm trên điện thoại, máy tính của chính người trong họ. Không máy chủ, không phải trao file. Một người cập nhật, cả họ đều nhận được.

Bắt đầu

01Gia phả hoạt động thế nào

Không máy chủGia phả nằm trên máy của người trong họ. Trang web chỉ chứa phần mềm, không chứa tên tuổi ai.
Không cần mở cùng lúcMột người sửa xong, ai mở ứng dụng lúc nào có mạng cũng tự nhận bản mới.
Ký số, không sửa lénMỗi thay đổi có chữ ký của Trưởng tộc hoặc Trưởng chi, lưu lịch sử vĩnh viễn.
Chạy cả khi mất mạngMở một lần là xem được mãi. Có thể xuất một file để cất USB.
Máy người sửaký số, mã hóa
→
Hộp thưgiữ hộ bản mã hóa
→
Máy con cháutự nhận khi mở

Chỉ ai có đường dẫn / mã QR của dòng họ hoặc có Ấn Tín mới mở được. Người ngoài chỉ thấy trang chào chung.

02Ai làm việc gì

NgườiLàm được gì
Con cháu (có đường dẫn)Xem gia phả, trang chủ, ngày giỗ, tra xưng hô, gửi đề xuất sửa / thêm người.
Trưởng chi (có thẻ bài)Thêm, sửa người trong chi của mình; duyệt đề xuất của chi.
Người nhập hộ (có thẻ bài)Con cháu trẻ được Trưởng tộc cấp thẻ để nhập thay các cụ.
Trưởng tộc (giữ Ấn Tín)Toàn quyền: khởi tạo, cấp / thu hồi thẻ bài, soạn trang riêng, cài bản quyền.
Dành cho Trưởng tộc

03Khởi tạo gia phả

Làm một lần, khoảng 3 phút.

1

Mở ứng dụng, ở trang chào bấm Khởi tạo gia phả — miễn phí. Muốn xem trước thì bấm Xem gia phả mẫu (chỉ trên máy bạn, không ảnh hưởng ai). Đã có gia phả thì kéo xuống mục Đã có gia phả?: mở bằng đường dẫn, mở file lưu trữ, tìm lại bằng Ấn Tín.

Trang chào
Trang chào: xem gia phả, mở file lưu trữ, khởi tạo mới, hoặc tìm lại bằng Ấn Tín.
2

Nhập tên dòng họ và tên Trưởng tộc. Các ô còn lại (quê gốc, con dấu, nhà thờ họ, lịch sử, gia huấn, hoành phi, câu đối) điền sau cũng được.

Bước 1
Bước 1/3 — Thông tin dòng họ.
3

Ứng dụng tạo Ấn Tín Dòng Họ gồm 9 từ tiếng Việt. Chép tay ra giấy, đánh dấu ô “Tôi đã chép 9 từ ra giấy”. Nếu đây là máy riêng của bạn, giữ ô “Ghi nhớ đăng nhập trên máy này” và đặt mã PIN 6 số, rồi bấm Khởi tạo gia phả.

Ấn Tín
Bước 2/3 — Ấn Tín, và mã PIN để đăng nhập nhanh trên máy này.

Ai biết 9 từ này có toàn quyền với gia phả. Không chụp ảnh, không gửi qua mạng. Cất tờ giấy ở từ đường.

4

Xong. Lần sau trên máy này: bấm Đăng nhập → nhập mã PIN (sai 5 lần thì máy tự xóa ghi nhớ). Trên máy khác hoặc quên PIN: đăng nhập bằng Ấn Tín 9 từ. Bấm In Ấn Tín để in thêm một bản giấy.

Trưởng tộc không có thẻ bài: thẻ là ảnh, dễ bị lộ khi gửi qua mạng, nên chỉ cấp cho Trưởng chi và người nhập hộ.

Thẻ bài
Bước 3/3 — Xong. Bạn đang đăng nhập với quyền Trưởng tộc.

04Nhập gia phả nhanh

Trên trang riêng của dòng họ, bấm Bắt đầu nhập gia phả (2 phút).

1

Gõ tên cụ Thủy tổ, cụ bà, và các con — mỗi dòng một tên, có thể gõ kèm năm sinh. Ứng dụng tự xếp con trưởng, con thứ và đoán nam / nữ theo chữ “Thị”.

Nhập nhanh
Cây 2 đời chỉ trong một màn hình.
2

Bấm vào một người trên phả đồ → Thêm nhanh các con, lại gõ mỗi dòng một tên. Mỗi đời chỉ mất vài phút.

Thêm nhanh các con
Thêm cả nhóm con một lần.
Kết quả
Kết quả: vợ chồng đứng cạnh nhau, con trưởng bên trái.

Các cụ không tự nhập được? Vào Quản trị → Thẻ bài, cấp thẻ cho một người con cháu trẻ (cả gia phả hoặc riêng một chi) để nhập hộ. Máy tự tạo mật khẩu thẻ 6 từ: gửi ảnh thẻ qua Zalo, còn 6 từ thì đọc qua điện thoại — hai kênh khác nhau. Ai không có thẻ vẫn gửi được đề xuất, Trưởng tộc duyệt sau.

05Chia sẻ cho con cháu

1

Đưa phần mềm lên một địa chỉ web — chỉ một lần. Mở app.netlify.com/drop (miễn phí), kéo thả thư mục dist vào, nhận địa chỉ dạng https://….netlify.app. Chỉ phần mềm lên mạng, dữ liệu gia phả không lên.

Chưa có địa chỉ web
Khi còn chạy trên máy, tab Chia sẻ hướng dẫn 3 bước và cho gửi tạm một file.
2

Vào Chia sẻ, dán địa chỉ vào ô Địa chỉ web của ứng dụng → Lưu. Liên kết và mã QR của dòng họ hiện ra.

Chia sẻ
Gửi qua Zalo · Tải ảnh mã QR · Sao chép liên kết · In mã QR.
3

Bấm Gửi qua Zalo. Trên điện thoại: chọn Zalo trong bảng chia sẻ. Trên máy tính: tin nhắn đã được sao chép sẵn, mở Zalo và dán vào nhóm của họ. Có thể gửi kèm ảnh mã QR.

Ảnh mã QR
Ảnh mã QR để gửi nhóm Zalo hoặc in dán nhà thờ họ.

Đường dẫn có kèm khóa xem — giống chìa khóa nhà. Chỉ gửi trong nhóm của họ, không đăng công khai.

06Soạn trang riêng, chọn câu đối

Trưởng tộc đăng nhập → Sửa nội dung trang. Phần chữ (tiêu đề, lịch sử, quê gốc, gia huấn…) do dòng họ tự soạn; các con số, phả hệ trích lược, lịch giỗ tự tính từ gia phả. Lưu xong được ký số và đồng bộ tới cả họ.

Hoành phi và câu đối

Chọn một trong 5 bức hoành phi và 6 cặp câu đối có sẵn (4 cặp chữ Hán kèm phiên âm, 2 cặp quốc ngữ), hoặc tự gõ câu riêng. Phả đồ, gian thờ trên trang chủ và ảnh phả đồ in ra đều đổi theo.

Hoành phiNghĩa
木本水源 · Mộc bản thủy nguyênCây có gốc, nước có nguồn
飲水思源 · Ẩm thủy tư nguyênUống nước nhớ nguồn
祖德流芳 · Tổ đức lưu phươngĐức tổ tiên lưu thơm mãi
慎終追遠 · Thận chung truy viễnChu đáo việc tang, nhớ tổ tiên xa
萬古長春 · Vạn cổ trường xuânMuôn thuở mãi xanh tươi

Trước khi in treo nhà thờ, nên nhờ người rành chữ Hán xem lại câu đối đã chọn.

Dành cho mọi người

07Mở và xem gia phả

1

Bấm vào đường dẫn trong nhóm Zalo, hoặc quét mã QR bằng Zalo / Camera.

2

Nếu đang mở trong Zalo: bấm ⋯ (góc trên) → Mở bằng trình duyệt, rồi chọn Thêm vào màn hình chính. Từ đó gia phả nằm hẳn trên điện thoại như một ứng dụng, mất mạng vẫn xem được.

Trang chủ
Trang chủ dòng họ: cuốn thư, phả hệ trích lược 3 đời — bấm một tên để mở phả đồ tại người đó.
Tư liệu, ngày giỗ
Lịch sử, tư liệu, ngày giỗ sắp tới (tự đổi Âm sang Dương lịch).
Gian thờ
Gian thờ: rồng chầu hoành phi, câu đối, án thư và đôi phượng.

08Nguồn cội — ông cố của bạn là ai?

Mục Nguồn cội trên trang chủ ghi quê gốc dòng họ kèm nút xem bản đồ. Gõ tên mình là thấy bố → ông nội → ông cố (cụ) → ông sơ (kỵ) → … → cụ Thủy tổ. Dâu, rể tra theo dòng của chồng, vợ.

Nguồn cội
Quê gốc dòng họ và dòng tổ tiên trực hệ; ông cố được tô đậm.

09Phả đồ và ảnh phả đồ để in

Phả đồ xếp theo kiểu cây gia phả: cụ Thủy tổ ở chính giữa phía trên, cha mẹ luôn nằm giữa các con, con trưởng bên trái, mỗi đời một hàng. Mỗi chi được khoanh một vùng màu riêng, có ghi tên chi ở góc (lấy theo ô “Chi / Nhánh” trong hồ sơ người đứng đầu chi). Tìm tên gõ không dấu được, lọc theo chi, thu gọn từng nhánh. Bấm vào một người để xem hồ sơ.

Phả đồ
Phả đồ trong khung: hoành phi, câu đối hai bên, án thư dưới chân.

Nút 🖨 Xuất phả đồ để in (tính năng bản quyền) mở hộp chọn: khổ giấy A4 đến A0 hoặc khổ tự do, chiều giấy, độ nét (150 dpi in thường, 300 dpi cho tiệm in), ô có ảnh chân dung từng người, khung trang trí. Xem trước ngay trong hộp, rồi tạo file PDF mang ra tiệm in (hoặc JPG / PNG).

Thêm ảnh cho từng người: mở hồ sơ → Sửa → Ảnh chân dung, nên dùng ảnh rõ mặt. Muốn in riêng một chi: thu gọn các nhánh khác trên phả đồ trước khi xuất.

Có 3 mẫu màu (Sơn son thếp vàng · Cổ thư · Ngọc bích) và 3 kiểu ô (ô có ảnh chân dung · ô dọc truyền thống in được nhiều người · ô ngang gọn). Cụ Thủy tổ đặt trong khung bài vị; nền trống đồng Đông Sơn in mờ; viền hồi văn, góc mây; nhãn Đời thứ dọc lề; vùng từng chi kèm Tổ chi, Trưởng chi; tùy chọn mã QR để khách đến nhà thờ quét xem gia phả số. Kéo thanh trượt để chỉnh khoảng cách giữa các đời và độ đậm đường nối.

Ảnh phả đồ
Mẫu Sơn son thếp vàng, ô có ảnh — bấm để xem cỡ lớn.
Mẫu Cổ thư
Mẫu Cổ thư, ô dọc truyền thống.
Mẫu Ngọc bích
Mẫu Ngọc bích, có mã QR ở góc.

10Tra cách xưng hô

Mở hồ sơ của chính mình, bấm Đây là tôi. Từ đó mở hồ sơ ai cũng thấy mình gọi người đó là gì và ngược lại. Vai vế tính theo nhánh (con nhánh trên là anh / chị dù ít tuổi hơn) và theo bên nội / ngoại.

Mỗi vùng gọi một khác. Có sẵn 3 bộ cách gọi: Bắc, Trung (Huế – Quảng Trị), Nam. Khác nhau không chỉ ở chữ (Bố / Cha / Ba, Cụ / Ôn cố / Ông cố) mà cả ở quy tắc: anh, chị của mẹ thì miền Bắc gọi là Bác, miền Trung và Nam gọi là Cậu, Dì; chồng của cô, dì thì Bắc gọi là Chú, Trung và Nam gọi là Dượng.

  • Trưởng tộc chọn cách gọi mặc định của cả họ trong Sửa nội dung trang, và có thể đặt cách gọi riêng, mỗi dòng một cặp như “Bố = Thầy”, “Mẹ = U”.
  • Từng người chọn cách gọi quen thuộc của mình ở ô Cách gọi trong mục Xưng hô; chỉ áp dụng trên máy của người đó.
Xưng hô trong hồ sơ
Xưng hô hiện ngay trong hồ sơ.
Tra cứu xưng hô
Nút “Xưng hô”: chọn hai người bất kỳ.

✦Sổ công đức, thắp hương, lịch giỗ, sách gia phả

Tính năngCách dùng
Sổ công đứcQuản trị → Sổ công đức. Trưởng tộc bấm Ghi khoản thu / chi; mỗi dòng có chữ ký số, ghi nhầm thì “hủy dòng” kèm lý do (vẫn còn trong sổ). Xuất Excel được.
Mã VietQR nhận công đứcTrưởng tộc nhập ngân hàng, số tài khoản thủ quỹ trong Sửa nội dung trang → Quỹ họ; mã hiện trong tab Sổ công đức.
Thắp nén tâm hươngỞ gian thờ trên trang chủ (cụ Thủy tổ) hoặc trong hồ sơ người đã khuất. Mỗi ngày mỗi máy thắp một nén; cả họ thấy số nén.
Lịch giỗ trên điện thoạiTrang chủ → Ngày giỗ → Thêm ngày giỗ vào lịch điện thoại. Mở file vừa tải là lịch Google / iPhone tự thêm ngày giỗ 10 năm tới, nhắc tối hôm trước.
Sách gia phảTrang chủ → Tư liệu → In sách gia phả (bản quyền). Chọn “Lưu thành PDF” trong hộp in để có file sách.
An toàn và sự cố

11Đồng bộ và hộp thư

Gia phả đồng bộ theo hai đường, tự động, không cần bấm gì:

ĐườngKhi nào
Hộp thưNgười sửa gửi bản cập nhật (đã mã hóa) lên vài trạm chuyển tiếp công cộng. Ai mở ứng dụng lúc nào có mạng cũng tự nhận — không cần mở cùng lúc. Trạm chỉ giữ hộ chuỗi mã hóa, không đọc được.
Trực tiếpHai máy cùng mở thì trao đổi thẳng với nhau, nhanh hơn và có cả ảnh.

Bấm vào trạng thái đồng bộ trên thanh công cụ để xem: số trạm đang kết nối, lần nhận / gửi gần nhất, số mục còn chờ gửi.

Trạm giữ lửa: muốn chắc chắn hơn nữa, để một máy cũ cắm sạc mở ứng dụng liên tục ở nhà thờ họ (trạng thái đồng bộ → Dùng thiết bị này làm Trạm giữ lửa).

12Khi gặp sự cố

Tình huốngCách xử lý
Sửa lúc mất mạngKhông sao. Thanh trạng thái hiện “N mục chờ gửi”, có mạng lại tự gửi.
Con cháu mất / đổi điện thoạiMở lại đường dẫn trên máy mới, dữ liệu tự về trong vài giây.
Trưởng tộc mất điện thoạiTrang chào → Có Ấn Tín → nhập 9 từ. Tìm lại được gia phả và toàn quyền, không cần ai đang mở máy.
Mất trang web / tên miềnDữ liệu không mất. Người đã từng mở vẫn dùng được bản đã lưu trên máy. Trưởng tộc đưa thư mục dist lên địa chỉ mới (miễn phí) và gửi đường dẫn mới; mở ra dữ liệu tự về.
Không vào được web nàoMở file .html lưu trữ (mục 13) — chứa cả phần mềm lẫn gia phả, vẫn đồng bộ được.
Không thấy cập nhật mớiBấm trạng thái đồng bộ → Đồng bộ lại ngay. Kiểm tra máy có mạng.

Tên miền riêng phải gia hạn đều. Nếu hết hạn rồi bị người khác mua lại, trang của họ có thể đọc dữ liệu mà trình duyệt đã lưu dưới tên miền đó. Dùng địa chỉ miễn phí của nền tảng (….github.io, ….pages.dev) thì không có rủi ro này.

13Giữ gìn lâu dài

  • Tờ giấy Ấn Tín cất ở từ đường; nên có thêm một bản ở nhà người tin cậy.
  • Mỗi năm một lần: Chia sẻ → Sao lưu → Xuất file HTML lưu trữ, cất Google Drive và USB.
  • Cấp thẻ bài cho ít nhất một người kế cận, phòng khi Trưởng tộc không dùng được máy.
  • Có thể đặt 2–3 địa chỉ web cùng chạy một phần mềm làm dự phòng.

14Hỏi đáp

Gia phả thêm được bao nhiêu đời?

Không giới hạn. Đã thử 30 đời, gần 3.000 người: dữ liệu khoảng 4 MB, mở lần đầu khoảng 6 giây.

Có phải cài ứng dụng không?

Không. Mở bằng trình duyệt; muốn tiện thì chọn “Thêm vào màn hình chính” để có biểu tượng như ứng dụng.

Thông tin người còn sống có bị lộ không?

Số điện thoại, địa chỉ, ngày sinh của người còn sống được mã hóa. Chỉ ai có đường dẫn của họ mới đọc được.

Ai cũng sửa được gia phả à?

Không. Chỉ Trưởng tộc (giữ Ấn Tín) và người có thẻ bài (Trưởng chi, người nhập hộ) mới sửa được, và mọi thay đổi đều ký tên. Người khác chỉ gửi đề xuất.

Có tốn phí duy trì không?

Không có máy chủ nên không có phí thuê máy chủ. Địa chỉ web miễn phí (Netlify, GitHub Pages, Cloudflare Pages) là đủ dùng.